ΒΟΥΚ ΓΕΡΕΜΙΤΣ (Υπουργός Εξωτερικών της Σερβίας): «Καταζητούμενος ο Θάτσι»

Συνέντευξη στο ΝΙΚΟΛΑ ΖΗΡΓΑΝΟ

Τα Δυτικά Βαλκάνια είναι σήμερα μια σταθερή περιοχή σε έναν απρόβλεπτο κόσμο, βρίσκονται σε περίοδο παγίωσης της δημοκρατίας και αξίζουν την ευρωπαϊκή προοπτική, υποστήριξε ο υπουργός Εξωτερικών της Σερβίας, Βουκ Γέρεμιτς, που παραβρέθηκε στο συνέδριο του Εκόνομιστ στην Αθήνα. Ωστόσο, ο κ. Γέρεμιτς, ένας από τους πιο ειλικρινείς και διαχρονικούς φίλους της Ελλάδας, δεν έκρυψε τους φόβους του πως η κρίση που πλήτει την Ευρώπη μπορεί να καθυστερήσει αυτή τη διαδικασία, όχι όμως και να την ακυρώσει.

Για το Κοσσυφοπέδιο επανέλαβε ότι η λύση μπορεί να έρθει μόνο μέσα από τον διάλογο, ενώ σχετικά με το έγκλημα του λαθρεμπορίου οργάνων αιχμαλώτων πολέμου στο οποίο φέρεται να ενέχεται ο πρωθυπουργός του Κοσόβου, Χασίμ Θάτσι, ζήτησε να γίνει ανεξάρτητη έρευνα από τον ΟΗΕ και να λάμψει η αλήθεια.

Ε Πριν από δύο χρόνια τα Δυτικά Βαλκάνια ήταν σε δρομολογημένη ευρωπαϊκή τροχιά. Τώρα, με την Ευρώπη σε κρίση, υπάρχει φόβος για εκτροχιασμό της διαδικασίας;

Α Η σημερινή οικονομική κρίση στην Ευρωπαϊκή Ενωση επιφέρει πολιτικό αντίκτυπο σε όλα τα πεδία, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής για τη διεύρυνση. Ετσι, παρακολουθούμε μια άνοδο του συντηρητισμού σε αριθμό ευρωπαϊκών κρατών σχετικά με τη διεύρυνση. Μέχρι στιγμής αυτό εκφράζεται με την αυστηροποίηση των κριτηρίων που πρέπει να εκπληρωθούν για κάθε στάδιο της διαδικασίας. Ομως δεν νομίζω ότι αυτό θα αλλάξει όσον αφορά τη βασική κατεύθυνση για τα Βαλκάνια. Είναι αναγκαίο να καταβάλουμε όλοι μαζί τη μεγαλύτερη δυνατή προσπάθεια, προκειμένου να ανταποκριθούμε και είναι ιδιαίτερα σημαντικό, αυτή η διαδικασία να μην σταματήσει. Ομως είναι δύσκολο να αποφύγουμε μια επιβράδυνση, ιδίως με τις συγκεκριμένες συνθήκες που επικρατούν αυτή τη στιγμή στην ευρωζώνη.

Ε Ηδη υπάρχει ένα πισωγύρισμα, καθώς άρχισε η συζήτηση για άρση της ελεύθερης διακίνησης εντός Ε.Ε. και ορισμένοι προωθούν μονόπλευρα περιορισμούς.

Α Θα ήταν καταστροφικό για την Ευρώπη να ανατρέψει την πολιτική της ελεύθερης διακίνησης εντός της Ε.Ε. και να τεθούν περιορισμοί σε πολίτες κρατών, εντός αλλά και εκτός Ε.Ε., που απολαμβάνουν το δικαίωμα της διακίνησης χωρίς βίζα, όπως η Σερβία. Αυτή η ελευθερία διακίνησης ήταν ένα από τα βασικά επιτεύγματα της Ευρωπαϊκής Ενωσης του 21ου αιώνα και σε περίπτωση πισωγυρίσματος αυτό θα είναι ένα σοβαρό πλήγμα στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Ε Βρεθήκατε πρόσφατα στη Νέα Υόρκη και υποστηρίξατε τη διεξαγωγή έρευνας από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ σχετικά με το εμπόριο οργάνων που αποκάλυψε με έκθεσή του στο Συμβούλιο της Ευρώπης ο ελβετός βουλευτής Ντικ Μάρτι. Οι ΗΠΑ και ισχυρές χώρες της Ευρώπης υποστήριξαν να γίνει αυτή η έρευνα από την EULEX, την ευρωπαϊκή θεσμική παρουσία στο Κοσσυφοπέδιο. Γιατί υπάρχει αυτή η διαφορά στην προσπάθεια διελεύκανσης αυτού του εγκλήματος;

Α Πρόκειται για το ειδεχθέστερο έγκλημα πολέμου το οποίο επιπροσθέτως διεξήχθη σε μαζική κλίμακα, στην περίοδο των πολέμων στη Γιουγκοσλαβία. Ολα τα εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν στην περιοχή ερευνήθηκαν μέχρι στιγμής με απόφαση του ΟΗΕ. Δεν βλέπουμε γιατί αυτό πρέπει να αλλάξει, ιδίως όταν υπάρχουν τόσο σοβαρές κατηγορίες. Δεύτερον, όποιος και αν πραγματοποιήσει αυτή την έρευνα έπειτα από εντολή του Σ.Α. πρέπει να τη διεξαγάγει σε διαφορετικές χώρες. Γιατί αν διαβάσει κανείς τη σχετική έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης θα διαπιστώσει ότι γίνεται λόγος για κλινική που ενεχόταν στην Αλβανία, τούρκους γιατρούς, όργανα που μεταφέρθηκαν σε διάφορες χώρες της Μέσης Ανατολής, με άλλα λόγια, όποιος κι αν αναλάβει την εντολή πρέπει να έχει τη δικαιοδοσία να διεξαγάγει μια διεθνή έρευνα σε όλες αυτές τις χώρες και το μόνο θεσμικό όργανο που έχει αυτή τη δικαιοδοσία είναι το Συμβούλιο Ασφαλείας. Η EULEX μπορεί να λειτουργήσει μόνο μέσα στο έδαφος του Κοσσυφοπεδίου και πουθενά αλλού. Αν κάποιος θέλει να διεξαχθεί μια σοβαρή έρευνα κι όχι για «του κόσμου τα μάτια», πρέπει να αποταθεί στο Σ.Α. και αυτό έκανε ήδη η Σερβία.

Ε Ομως είχε ξεκινήσει στο παρελθόν μια έρευνα και κάπου χάθηκε στο δρόμο, ενώ τα στοιχεία καταστράφηκαν από το Διεθνές Δικαστήριο στη Χάγη.

Α Ο ίδιος ο Ντικ Μάρτι λέει στην έκθεσή του ότι «η διεθνής κοινότητα προτίμησε να κλείσει τα μάτια» στο θέμα, για «να επιτευχθεί βραχυπρόθεσμη σταθερότητα στην περιοχή». Αυτό είναι απολύτως απαράδεκτο. Προσπαθούσαμε επί χρόνια να προσελκύσουμε το διεθνές ενδιαφέρον για να ερευνηθεί το έγκλημα αυτό χωρίς επιτυχία, μέχρις ότου ήρθε στη δημοσιότητα η έκθεση του κ. Μάρτι. Ομως τώρα που ήρθε στο προσκήνιο πρέπει να διερευνηθεί πλήρως και να δοθούν απαντήσεις, συμπεριλαμβανομένου και του ερωτήματος γιατί το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης κατέστρεψε αποδεικτικά στοιχεία που είχαν συλλέξει αξιωματούχοι του ΟΗΕ όταν πριν από χρόνια αποπειράθηκαν να ερευνήσουν το θέμα.

Η έκθεση Μάρτι κάνει λόγο για εκατοντάδες σέρβους αμάχους που απήχθησαν πριν, κατά τη διάρκεια, αλλά και μετά το πέρας των εχθροπραξιών στο Κοσσυφοπέδιο, το 1999. Οι αιχμάλωτοι μεταφέρθηκαν σε μυστικά στρατόπεδα εκτός Κοσσυφοπεδίου, στην Αλβανία, όπου υπεβλήθησαν σε εγχειρήσεις αφαίρεσης οργάνων και στη συνέχεια, οι ακούσιοι δότες αφέθηκαν να πεθάνουν. Τα όργανά τους πουλήθηκαν στη μαύρη αγορά. Πρόκειται για μια αποτρόπαια και τερατώδη πράξη, αδιανόητη για την Ευρώπη. Κανείς δεν γνωρίζει ακόμη πού έχουν ταφεί οι σοροί των θυμάτων, ούτε και ποιοι πήραν τα όργανα, γι’ αυτό πρέπει να γίνει η διεθνής έρευνα. Το γεγονός αυτό φέρνει σε πολύ δύσκολη θέση ιδίως όσες χώρες έχουν αναγνωρίσει το Κόσοβο ως ανεξάρτητη χώρα, καθώς, όπως αποκαλύπτει ο Ντικ Μάρτι στην έκθεσή του, σε αυτή την εγκληματική συμμορία που έκανε λαθρεμπόριο οργάνων, αρχηγός ήταν ο εν ενεργεία πρωθυπουργός του Κοσόβου, ο κ. Χασίμ Θάτσι, για τον οποίο έχει εκδοθεί ένταλμα σύλληψης από την εισαγγελία στη Σερβία. Πρέπει να αποκαλυφθεί η αλήθεια, να βρεθούν οι ένοχοι, να αποδοθούν ευθύνες και να απονεμηθεί δικαιοσύνη. Η Σερβία έχει κάνει πολύ μεγάλα βήματα σχετικά με ευθύνες της για εγκλήματα πολέμου και νομίζω ότι όλοι πρέπει να κάνουν το ίδιο.

Ε Πριν από δυο ημέρες η Ντελ Πόντε προσφέρθηκε να συμμετάσχει στην έρευνα. Θα τη δεχόσασταν;

Α Δεν είναι πρόβλημά μας ποια πρόσωπα θα πάρουν μέρος στην έρευνα, το θέμα είναι να διεξαχθεί θεσμικά, με διαδικασία και εντολή του Σ.Α. Δεν θέλουμε να καταλήξει η συζήτηση στον ΟΗΕ σε αδιέξοδο, σε σύγκρουση. Θέλουμε να προχωρήσει η έρευνα, έχουμε δείξει μεγάλη υπομονή κι αν χρειαστεί θα δείξουμε ακόμη περισσότερη, για να βρεθεί μια σωστή δομή που θα φέρει σε πέρας τη διαδικασία. Ελπίζω ότι στο τέλος θα υπάρξει απόφαση χωρίς κανείς να ασκήσει βέτο.

Ε Εχετε στο θέμα αυτό υποστήριξη από την Ελλάδα;

Α Εχουμε αρκετή κατανόηση από την Ελλάδα, αλλά η Ελλάδα δεν είναι μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και αυτό το όργανο είναι που θα αποφασίσει.

Ε Σχετικά με το Κοσσυφοπέδιο, ξεκίνησε και πάλι διάλογος και πρώτη φορά σέρβος αξιωματούχος επισκεύθηκε σε αυτό το πλαίσιο την Πρίστινα. Υπάρχει κάποια εξέλιξη;

Α Δεν περιμέναμε ένα μεγάλο βήμα σε αυτές τις συνομιλίες, στόχος ήταν να σπάσουν κάποια ταμπού. Μόνο ένας τρόπος υπάρχει να λυθεί το πρόβλημα: Μέσω διαλόγου που θα οδηγήσει σε έναν συμβιβασμό. Μέχρι στιγμής οι Αλβανοί δεν θέλουν κανέναν συμβιβασμό. Στο τέλος της διαδικασίας όμως θα καταλάβουν ότι δεν πρόκειται να επιτύχουν τον σκοπό τους μέσα από σκληρή και αδιάλλακτη γραμμή και θα χρειαστεί να προσφύγουν στον διάλογο τον οποίο εμείς διατηρούμε ανοιχτό.

Ε Μπορεί να ολοκληρωθεί η περιοχή στην Ε.Ε. χωρίς να έχει λυθεί πρώτα το πρόβλημα του Κοσσυφοπεδίου;

Α Θα είναι πολύ δύσκολο να ολοκληρωθεί η διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης με ανοιχτά θέματα όπως του Κοσσυφοπεδίου, αλλά δεν έχουμε άλλη επιλογή. Πρέπει να βρεθεί βιώσιμη λύση κι όχι σύμφωνα με τα όνειρα κάποιων που θέλουν τη Σερβία να παραιτείται και να αποχωρεί από το Κοσσυφοπέδιο. Δεν έχουμε ούτε το ιστορικό, ούτε το ηθικό ή συνταγματικό περιθώριο να κάνουμε κάτι τέτοιο.

Ε Ορισμένοι αναλυτές συνδέουν το Κοσσυφοπέδιο με το μέλλον της Σερβικής Δημοκρατίας στη Βοσνία. Υπάρχει θέμα διπλής απόσχισης;

Α Πιστεύουμε ότι αν δεν υπάρξει αντίδραση στη μονομερή απόφαση των Αλβανών του Κοσόβου να αποσχισθούν, τότε θα σημειωθούν μεγάλες επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Κανείς δεν θα μπορεί μετά να ισχυριστεί ότι κάποιοι λαοί έχουν δικαίωμα στην απόσχιση και άλλοι όχι. Αν περάσει μια μονομερής ενέργεια τότε πολλές χώρες-μέλη του ΟΗΕ θα δοκιμαστούν όσον αφορά την εδαφική τους ακεραιότητα. Κι αυτό το καταλαβαίνουν πολλές χώρες που δεν έχουν αναγνωρίσει το Κοσσυφοπέδιο. Η πολιτική της Σερβίας είναι σαφής: Υποστηρίζουμε την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα όλων των χωρών-μελών του ΟΗΕ.

http://www.enet.gr/?i=news.el.kosmos&id=277549

Αναρτήθηκε στις ΔΙΕΘΝΗ. Ετικέτες: , . Leave a Comment »

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: